• Join over 1.2 million students every month
  • Accelerate your learning by 29%
  • Unlimited access from just £6.99 per month

Ai ar yr Argwydd Penrhyn oedd y bai am streic fawr y Penrhyn, 1900-1903, fel y credai bobl ar y pryd?

Extracts from this document...

Introduction

Ai ar yr Argwydd Penrhyn oedd y bai am streic fawr y Penrhyn, 1900-1903, fel y credai bobl ar y pryd? Roedd y teulu Penrhyn yn un o'r teuleuoedd mwyaf cyfoethog yn Gymru erbyn 1900. Roedd yr Argwlydd Penrhyn yn byw yn Castell Penrhyn, Bangor a gafodd ei adeiladu yn 1827. Mi wnaeth yr Arglwydd Penrhyn brynu chwarel yn Bethesda. Rydym yn dysgu fod y teulu Penrhyn yn deulu cyfoethog iawn, Mae ganddynt gastell mawr crand. Cafodd y castell ei adeiliadu yn 1827 gan yr arglwydd cyntaf, mae hyn yn dangos ei fod yn gastell eithaf newydd. Rydw i yn gweld o llun y llyfrgell eu bod nhw yn gyfoethog iawn, mae'r llyfrgell yn anferth ac hefo dodrefn newydd crand ynddo. Mae'r llyfrgell tua yr un maint a pedwar ty teras. Rydym yn gweld o'r llun fod pob dim yn y ty yn newydd ac mae'n rhoi'r argraff i ni eu bod ganddyn lawer o bres ac wedi gweud eu ffortiwn. Yn ffynhonell A2 mae Gareth Elwyn Jones yn cefnogi ffynhonell A1 gan ei fod yn dweud fod yr Argwlydd Penrhyn yn un o'r dynion cyfoethocaf yng Nghymru. Mae ffynhonell A1 yn dangos lluniau o'r castell mawr, ac llun o'r llyfrgell newydd crand. Mi rydym ni yn gallu gweld drwy edrych ar y lluniau, fod y teulu yn gyfoethog iawn ac yn hoffi gwario eu harian. ...read more.

Middle

Mae'r ffynhonell dim ond yn dangos ochr y gweithwyr ac ochr Will Mellor. Mae'r ffynhonell B4 yn dangos y chwerwedd a achoswyd gan streic fawr y Penrhyn wrthym yn amlwg, Egura R. Merfyn Jones sut cai'r cynffonwyr ru trin yn Bethesda gan y bobl. Roedd y bobl yn galw enwau ar y bobl, fel 'Bradwyr'. Dywedodd D.R. Daniel ar y dynion i beido a siarad ar bradwyr. Roedd gan y bobl a oedd ar streic sticeri are u tai yn dweud, 'Nid oes bradwr yn y ty hwn', roedd hyn yn gwenud y bradwyr yn haws i'w targedu. Roedd hyd yn oed y papurau newydd yn printio enwau'r gweithwyr ac ei cyfeiriadau fel bod pawb yn gallu gweld ble roeddant yn byw ac er mwyn i'r bobl wybod pwy oedd pwy. Roedd y bobl yn taflu cerrig arnynt ac yn gwneud eu bywydau yn galed iawn. Roedd y bradwyr yn cael amser caled, rydym yn gwled hyn trwy'r ffynhonell B4, mae'r ffynhonell yn dangos y chwerwedd yn glir. Y penderfyniad y mae s�n amdano yn ffynhonell B5 yw, y penderfyniad i orffen y streic. Mae'n dweud wrthym fod y gweithwyr yn mynd yn nol i'w gwaith, ac fod y streic wedi gorffen. Rydym yn gwybod hyn gan ei fod yn dweud yn y ffynhonnell, 'Nos Sadwrn, Tach. 14 1903, penderfynwyd yn swyddogol fod y frwydyr ar ben'. ...read more.

Conclusion

Mae ffynhonell Ch3 yn rhoi datganiad i'r Argwlydd Penrhyn gan 9 o Arglwyddi a bobl bwysig yn y wald. Mae'n ffynhonell defnyddiol gan ei fod yn dangos safbwynt bobl bwysig y wlad. Gwelaf eu bod yn meddwl fod yr Arglwydd Penrhyn yn ddewr am beidio ildio i'r gweithwyr. Hefyd maent yn beio'r gweithwyr a dweud fod gan neb yr hawl i ddweud wrthynt beth i wneud, ac mai dyma'r egwyddor. Ond, ni allwn ddibynu ar y ffynhonell hon oherwydd fod yr awduron eisiau cadw'r un egwyddor a peidio rhoi unrhyw fath o hawl i'r gweithwyr. Wedi astudio adranau A-Ch a materion ynglun a streic fawr y Penrhyn, credaf fod y cyfoeswyr yn gywir i feio'r Arglwydd Penrhyn am y streic. Y rheswn a ddywedaf hyn yw ar ol darllen ffynhonell Ch5 gwelaf fod Jean Lindsay, sef haneswr sydd wedi ysgrifennu ' A history of the North Wales slate industry' yn edrych ar y ddwy ochr o'r ddadl cyn dod i'r farn fod yr Arglwydd Penrhyn ar fai. Gwelaf y ffynhonell eilaidd gan Jean Lindsay yn ddefnyddiol, am ei bod yn dangos pam roedd yr Arglwydd Penrhyn heb stopio'r streic. Dywedai ei fod yn poeni fod y chwarelwyr ar Blaid Lafur yn ceisio cymryd drosodd y chwarel ac felly ddim yn gwybod beth i'w wneud ynglun a rhoi undeb iddyn nhw. Ond gwelwn mai Rhyddfrydwyr ydy'r chwarelwyr ac felly nid oes gan yr Argwlydd Penrhyn ddim byd i boeni amdano. Gwelaf fel Jean Lindsay fod yr Arglwydd Penrhyn yn 'paranoid' gan nad oedd e eisiau colli ei chwarel. ...read more.

The above preview is unformatted text

This student written piece of work is one of many that can be found in our GCSE Welsh section.

Found what you're looking for?

  • Start learning 29% faster today
  • 150,000+ documents available
  • Just £6.99 a month

Not the one? Search for your essay title...
  • Join over 1.2 million students every month
  • Accelerate your learning by 29%
  • Unlimited access from just £6.99 per month

See related essaysSee related essays

Related GCSE Welsh essays

  1. Adroddiad ar sut i cludo cemegolion a sylweddau yn ddiogel

    Carbon Deuocsid solid a hylifau Cryogenig Wrth gludo Carbon deuocsid solid mae rhaid bod yna ffordd i nwy carbon deuocsid ddianc yn hawdd o'r deunydd pacio. Gan fod os nad ydi nwy yn dianc gall cyfeintiau mawr achosi ffrwydrad. Mae hefyd rhaid gwneud yn siwr bod nad oes yna gyfeintiau

  2. Y lleoliad dewisais i yw gofal nyrsio mewn ysbyty, sydd a lift wedi torri ...

    Mae angen i'r aelodau o staff cadw cyfrinachedd a thrin mam-gu yn gyfartal ac yr un peth a phobl arall. Mae'r staff y lleoliad angen gwneud yn siwr bod eu problemau personol ddim yn effeithio ar eu gwaith a chadw'n amddinegfa gyda mam-gu oherwydd mae hi'n hen ac yn araf.

  1. Mae natur yn cael eu galwn Nature mae natur yn ddigwyddiad rydym ni fel ...

    Mae rhai yn dweud " Psychologists now belive that personality can be devided into dimensions" mae hyn yn golygu mae yna gwahanol fathau o bersonoliaeth sydd yn cael eu rhannu mewn i un, Mae hyn yn gallu dod o dan y ddau sef natur a magwraeth oherwydd gall natur wneud

  2. Eglurwch sut gallech chi fod wedi defnyddio sgiliau cyfathrebu eich hunain i wneud y ...

    person yn siarad gallwn i rhoi adborth yn ol i'r person i dangos nhw rwyn canolbwyntio, (hmm, ie). Wnes I fod yn amddynegfar a gadael i bawb i gael tro o ymateb. Roedd y cyfathrebiad yn llwyddiannus oherwydd wnes i ddim gorfod defnyddio cwestiynau caeedig ac roedd y cyfathrebiad yn

  1. A1) Dadansoddwch sut mae cyfathrebu mewn lleoliadau iechyd a gofal cymdeithasol yn cynorthwyo cleifion ...

    Bydd y cyfathrebiad wedyn yn anllwyddianus oherwydd does ddim gwybodaeth yn cael eu rhannu gyda'r Mrs Bernstein a'i mab ac yn wneud �n anodd i wneud g�n anodd i ddelio gyda. Does ddim cymorth technegol yn cael eu defnyddio yn y sefyllfa yma oherwydd mae'n rhan o gyfathrebu.

  2. Mae symboliaeth yn nodwedd holl bwysig iw gael mewn dramau a gwelir hyn yn ...

    some transcendent reality."3 Defnyddir symboliaeth yn gyson drwy gydol y gyfres arbennig hon, a chan ganolbwyntio ar y bennod olaf, sef 'George's Last Ride' rwyf am drafod sut gall gor-ddefnydd o symboliaeth dynnu oddi ar brif neges y ddrama a rhediad naturiol y llinyn storiol.

  1. Pobl unig a ryfedd yw prif gymeriad pob stori yn ein cyfrol

    Rydym yn cael gwybod yn fan hyn fod y ddynes wedi cael ei lladd gan y llofrydd. Er nad ydi'r awdur wedi dweud wrthym yn union beth sydd wedi digwydd i'r ddynes, maen amlwg i ni beth sydd wedi digwydd iddi ac mae'n creu tensiwn.

  2. Cyfres o ymsonau yn seiliedig ar y ddrama Blodeuwedd gan Saunders Lewis Ymson Blodeuwedd ...

    Ond ni fydda i fyth yn rhydd tra bod croen a gwaed yn gadwyn amdanaf. Dieithryn heb gynefin ydwyf yn ofni fy rhyddid. A ddylwn deimlo hiraeth? Hiraeth am y gwr a gysagu wrth fy ochr, hiraeth am y gwr y’m gorfodwyd i’w garu hiraeth am y gwr a’m crëwyd fel arf yn erbyn ei dynged?

  • Over 160,000 pieces
    of student written work
  • Annotated by
    experienced teachers
  • Ideas and feedback to
    improve your own work