• Join over 1.2 million students every month
  • Accelerate your learning by 29%
  • Unlimited access from just £6.99 per month

Y chwedegau yng Nghymru.

Extracts from this document...

Introduction

Y chwedegau yng Nghymru Y peth cyntaf sydd rhaid gofyn yw a oedd yna newidiad mawr yn fywyd yr ifanc yn y chwedegau? Yn �l ffynhonnell A1, sef dyfyniad o bapur newydd y 'Western Mail', fedrwn feddwl bod Cymru a'u pobl dal yn credu yn hen draddodiadau a diwylliant y wlad. Bod yr eisteddfod yr un mor boblogaidd yn nawr ac yr oedd deng mlynedd yn �l. Cyn darllen y dyfyniad fedrwn weld y darlun mae'n ei beintio, y teitl yw "Gwlad y Gan ac Offerynnau". Er bod y 'Western Mail' yn bapur cydnabyddedig nid oes rhaid i'r darlun mae'n ei bortreadu fod yn wir, byddai'r 'Western Mail' eisiau plesio ei darllenwyr, y mwyafrif o'i darllenwyr fyddai'r Cymry dosbarth canol, ac y rheini fyddai'r bobl oedd eisiau Cymru aros fel yr oedd, gwlad dawel draddodiadol, byddai'r 'Western Mail' ddim ond yn ceisio cadarnhau y ddelwedd yma yn eu meddyliau. Mae ffynhonnell A2, sef dyfyniad allan o lyfr 'Pobl, Protest a Gwleidyddiaeth' gan Gareth Elwyn Jones a gyhoeddwyd yn 1988 gyda darlun hollol wahanol, pan bod ffynhonnell A1 yn cyfleu Cymru fel gwlad gryf, nad yw dan fygythiad a heb profi gweddnewidiad yn fywyd yr ifanc, mae hwn yn cyfleu Cymru fel gwlad gwan, sydd dan fygythiad cryf o'r cyfrwng newydd, sef teledu. ...read more.

Middle

Rwy'n credu bod yr erthygl yma yn ddibynadwy iawn, mae'n cynnwys ffeithiau nid barn, fel a ddywedwyd yn gynharach mae y 'Western Mail' yn bapur gwrth cenedlaetholwyr, a ddywedwyd yn glir bod hwn ddim yn fater o genedlaethyddiaeth, '...which has nothing to do with nationalism.', felly ni fyddai y papur gyda barn ddrwg o'r Saeson cyn dechrau, mae erthygl gritigol �r saeson mewn papur tebyg i'r 'Western Mail' yn profi heb amheuaeth bod yna wrthwynebiad cryf. Wnaeth Tryweryn cynhyrfu llawer �r Cymraeg ynglyn ag agwedd y Saeson, wnaeth pobl dechrau gwrthryfela yn erbyn gormes yr iaith Saesneg. Mae ffynhonnell C1 yn dangos ffigurau o siaradwyr Cymraeg yng Nghymru o'r flwyddyn 1901 i 1981. Mae'r ffigur yn gostwng yn raddol, o bron hanner, 49.5%, yn 1901 i ffigur bychan iawn o 18.9% yn 1981. Er bod y ffigurau yma yn sicr yn gywir ac yn cynrychioli Cymru i gyd, nid ydynt yn hollol ddefnyddiol i'n defnydd ni, efallai fod poblogaeth Cymru yn cynyddu, gyda phobl yn symud mewn iddo o wledydd eraill, gallai fod y nifer o fobl yn siarad Cymraeg yn aros yn gyson, neu hyd unoed cynyddu, does dim modd dweud gyda'r ffigurau yma. Effaith y chwildro yng Nghymru oedd mwy o ryddid i mynegi eich hun, cynyddodd y nifer o brotestiadau, gan roedd nawr mudiad oedd yna i amddiffyn yr iaith Gymraeg, sef 'Cymdeithas yr Iaith', a sefydlwyd yn y chwedegau cynnar. ...read more.

Conclusion

Cefais y dyfyniad uchod o ffynhonnell C8, sef darn o lyfr Gwynfor Evans, sef fel a ddywedwyd uchod, enillwr sedd cyntaf Plaid Cymru. Erbyn diwedd y chwedegau mae ffynhonnell C9, sef dyfyniad eto o lyfr yr hanesydd John Davies yn dangos bod Prydain wedi mynd y n�l i fod yn fwy Ceidwadol, does ddim rheswm pam, un awgrym y oherwydd bod yna newid yn yr economi. Ond erbyn diwedd y chwedegau aeth 'Cymdeithas yr iaith' a 'Plaid Cymru' yn llai a llai poblogaidd, roedd pobl yn anghytuno yn gryf a ffyrdd treisgar 'Byddin rhyddid Cymru', roedd pobl yn credu mewn heddwch a rhyddid i bawb, doedd setio bomiau ddim yn apelio at brotestwyr gwrth fom. Wnaeth gweithgareddau drwg y fyddin, a oedd yn cael i'w cyflawni gan nifer bychan iawn o fobl eithafol adlewyrch yn ddrwg ar 'Cymdeithas yr Iaith' a 'Phlaid Cymru'. Yn 1968 cafodd Cymru sianel annibynnol ei hun, HTV, er efallai nad oedd yn Gymraeg fedrai nawr cynrychioli Cymru, gan ddangos ein diwylliant ar deledu, roedd hyn yn feddiant mawr i 'Cymdeithas yr Iaith' er nad oedd yn mynd digon pell. Pan roddwyd y tocynnau bychan yma i'r Cymry, a rhoddwyd llawer mwy o sylw iddo yn y senedd dechreuodd pobl fynd yn fodlon eto, dechreuwyd mynd y n�l fyw bywyd hapus, heb eisiau ffys. Gwaith cwrs hanes Aled Jones ...read more.

The above preview is unformatted text

This student written piece of work is one of many that can be found in our GCSE Welsh section.

Found what you're looking for?

  • Start learning 29% faster today
  • 150,000+ documents available
  • Just £6.99 a month

Not the one? Search for your essay title...
  • Join over 1.2 million students every month
  • Accelerate your learning by 29%
  • Unlimited access from just £6.99 per month

See related essaysSee related essays

Related GCSE Welsh essays

  1. Free essay

    Gwaith Cwrs Llenyddiaeth

    Wrth gwrs mae gen i hawl dweud bod mam yn siarad drwy ei thin gan ei bod yn fam i mi, does gan fy merch ddim hawl o gwbl gan na nain iddi yw hi. Dwi wedi cael digon o drio plesio pawb, dydi o ddim yn gweithio dim mwy

  2. Mae natur yn cael eu galwn Nature mae natur yn ddigwyddiad rydym ni fel ...

    yn effaithiol iawn, ond trwy ddarllen cylchgronau a'r erthyglau papur newydd rydw i wedi penderfynu bod magwraeth yw'r mwyaf, oherwydd mae yna fwy o ffactorau ac angen fwy o ddylanwad a fwy o ddewisiadau yn eu bywyd ac yn wneud i'r person teimlo'n rhan o'i bywyd eu hunain yn tyfu lan, E.e addysg, ffrindiau.

  1. A1) Dadansoddwch sut mae cyfathrebu mewn lleoliadau iechyd a gofal cymdeithasol yn cynorthwyo cleifion ...

    Mae dulliau Gaeleg yn haws oherwydd roedd gan fam Billy yr hyder i ofyn am help ac am hynny bydd y staff yn parchu eu hanghenion ac yn gallu parchu eu hunain parch Billy a deall y sefyllfa ac adeiladu perthynas gyda'r fo i helpu eu sefyllfa yn fwy hawsach

  2. Mae symboliaeth yn nodwedd holl bwysig iw gael mewn dramau a gwelir hyn yn ...

    Llwyddodd y ddrama chwyldroadol hon ennyn dipyn o sylw ac enillodd 'Drama Academi Brydeinig' ym 1983. Dywedodd Beasdale ei hun "It is my belief that at least 90% of those who are out of work, want to work." Cydymdeimlodd �'i gymeriadau fel y cydymdeimlodd �'r gymdeithas yr oedd yn byw ynddi.

  1. Pobl unig a ryfedd yw prif gymeriad pob stori yn ein cyfrol

    Ond mae o'n llwyddo i ddwyn gwybodaeth ganddi hi yn slei iawn heb iddi wybod. 'Eglura hithau'n gryno ble yn union mae ei fflat'. Ond nid yw hi hyd yn oed yn cael gwybod ei enw ef, na faint oed ydi o.

  2. Ai ar yr Argwydd Penrhyn oedd y bai am streic fawr y Penrhyn, 1900-1903, ...

    Roedd eu hiaith ac eu ffordd o fyw yn eu gwahanu. Nid oeddant yn deall eu gilydd o gwbl. Roedd y ddwy ochr yn ffraeo gyda'i gilydd dros yr undeb, ac mi roedd y ddwy ochr yn styfnig iawn. Nid oedd yr Argwlydd penrhyn eisiau undeb, ac mi wnaeth gau'r

  1. Cyfres o ymsonau yn seiliedig ar y ddrama Blodeuwedd gan Saunders Lewis Ymson Blodeuwedd ...

    Ond y nawr, gyda Blodeuwedd yn fy mywyd gallaf dyfu ac egino. Ni welais fath brydferthwch yn fy myw. Nid yw Blodeuwedd fel merched Penllyn. Yn debycach i angel na merch nid yw Blodeuwedd fel unrhyw ferch o?r byd dynol.

  2. Welsh poems - THEMA : CYMRU A CHYMREICTOD

    Awgryma hyn hefyd ein bod fel cenedl wedi?n parlysu, yn methu symud ac yn gwneud dim i achub sefyllfa Cymru. Dywedir yn y pedwerydd pennill mai cenedl freuddwydiol ydym, yn ?cyfri?r colledion yn dawel? sef meddwl am bobl y gorffennol a?n bod ni hefyd yn ?edrych i?r gorwel yn ddistaw?

  • Over 160,000 pieces
    of student written work
  • Annotated by
    experienced teachers
  • Ideas and feedback to
    improve your own work